Các giao dịch mua vào trong bối cảnh biến động thị trường
Các giao dịch mua vào trong bối cảnh biến động thị trường
Martin Devine, một cổ đông đến từ Scotland đang tham dự cuộc họp hôm nay, muốn biết: “Liệu sự biến động thị trường gần đây có mang lại cơ hội nào cho Berkshire không?” Martin vừa viết thêm một ý kiến bổ sung, chỉ ra rằng bà đã đề cập đến việc Berkshire gần như đã đầu tư 10 tỷ đô la và muốn biết liệu bà có thể nói thêm về điều đó không.
1. Buffett bắt đầu bằng việc… hạ nhiệt kỳ vọng
Câu trả lời của Warren Buffett mở đầu một cách rất “không chiều lòng thị trường”:
Ông nói thẳng rằng ông không thể trả lời phần thứ hai một cách thỏa đáng, và rằng 10 tỷ USD “cũng không làm được nhiều”.
Đây không phải là sự né tránh, mà là một cách đặt lại khung tư duy. Buffett không chấp nhận tiền đề ngầm trong câu hỏi rằng:
“Biến động = cơ hội lớn = hành động mạnh.”
Đối với Buffett, quy mô tiền không quyết định hành động, mà là chất lượng cơ hội. Một thương vụ chỉ vì “thị trường đang rung lắc” thì không phải là đầu tư, mà là phản xạ theo cảm xúc đám đông.
Ngay từ đầu, ông đã ngầm nói: thị trường biến động không có nghĩa là thị trường đang rẻ.
2. 45 ngày, 100 ngày… hay bất kỳ khoảng thời gian nào cũng “chẳng là gì cả”
Buffett dành một phần lớn câu trả lời để hạ thấp tầm quan trọng của khung thời gian ngắn.
Ông nói thẳng: những gì xảy ra trong 45 ngày, 100 ngày, hay bất kỳ khoảng thời gian ngắn nào mà người ta chọn để phân tích – thực sự không có ý nghĩa gì.
Ngụ ý ở đây rất sâu:
Thị trường tài chính hiện đại ám ảnh bởi thời gian ngắn
Nhà đầu tư bị dẫn dắt bởi đồ thị ngày, tuần, tháng
Truyền thông khuếch đại mọi biến động nhỏ thành “sự kiện lớn”
Buffett đối lập hoàn toàn với cách nhìn đó bằng trải nghiệm thời gian cực dài của ông. Khi bạn sống đủ lâu, đầu tư đủ lâu, bạn sẽ thấy phần lớn những “cơn hoảng loạn” mà thị trường sợ hãi chỉ là nhiễu động tạm thời.
3. Ba lần Berkshire giảm 50% – và không có gì sai cả
Buffett đưa ra một ví dụ cực kỳ quan trọng nhưng thường bị bỏ qua:
Kể từ khi chúng tôi mua lại Berkshire, đã có ba lần công ty giảm 50% trong thời gian khá ngắn – và không có gì sai với công ty cả.
Đây là một tuyên bố mang tính nền tảng cho triết lý đầu tư của ông:
Giá cổ phiếu ≠ Giá trị doanh nghiệp
Thị trường có thể định giá sai một doanh nghiệp rất xa, rất lâu
Biến động giá không phải là bằng chứng cho sự sai lầm trong kinh doanh
Buffett đang dạy một bài học mà đa số nhà đầu tư không chịu học:
Bạn phải đủ bình tĩnh để thấy rằng thị trường có thể hoàn toàn sai trong ngắn hạn.
Nếu bạn không chịu nổi việc tài sản giảm 30–50% dù giá trị không đổi, thì bạn không phù hợp với cổ phiếu, dù kiến thức có giỏi đến đâu.
4. So sánh lịch sử: khi “thảm họa” ngày nay chỉ là gợn sóng
Buffett đưa thị trường quay về những con số lịch sử lạnh lùng:
Dow Jones từ 381 (1929) xuống 42
Tức là từ 100 xuống 11
Khi ông sinh ra, Dow ở 240 rồi tiếp tục rơi về 41
So với những giai đoạn đó, mức giảm 10–15% hiện tại không có gì đáng gọi là thị trường gấu.
Ngụ ý rất rõ:
Nỗi sợ của con người không tỷ lệ thuận với mức độ nghiêm trọng của sự kiện, mà tỷ lệ thuận với mức độ thiếu trải nghiệm.
Thế hệ nào cũng nghĩ mình đang sống trong “thời kỳ bất ổn nhất”. Nhưng lịch sử cho thấy: thị trường luôn khắc nghiệt hơn những gì ta tưởng, và cũng bền bỉ hơn những gì ta sợ.
5. Câu nói then chốt: “Nếu giảm 15% mà làm bạn khó chịu…”
Buffett đưa ra một ranh giới rất dứt khoát:
Nếu việc cổ phiếu của bạn giảm 15% lại quan trọng với bạn, thì bạn cần một triết lý đầu tư khác.
Đây là một câu nói có tính sàng lọc nhà đầu tư.
Ông không chỉ trích, không phán xét. Ông chỉ nói sự thật:
Có những người không được sinh ra để đầu tư cổ phiếu
Không phải vì họ kém thông minh
Mà vì hệ thần kinh cảm xúc không phù hợp với biến động
Buffett hiểu rất rõ rằng thị trường chứng khoán không phải trò chơi công bằng về mặt tâm lý. Nó thưởng cho người kiên nhẫn, trừng phạt người phản xạ theo cảm xúc.
6. “Thế giới sẽ không thích nghi với bạn”
Đây là một trong những câu mang tính triết học nhất trong phần trả lời:
Thế giới sẽ không thích nghi với bạn, bạn phải thích nghi với thế giới.
Ngụ ý của Buffett rất rõ:
Thị trường không quan tâm đến cảm xúc cá nhân
Giá không tăng vì bạn cần tiền
Giá không giảm vì bạn sợ hãi
Nếu bạn bước vào thị trường với mong muốn thị trường “dịu dàng hơn”, “ổn định hơn”, “dễ đoán hơn” – bạn đã đi sai cửa ngay từ đầu.
Đầu tư thành công không phải là làm cho thế giới phù hợp với mình, mà là tự rèn mình để chịu đựng thế giới như nó vốn có.
7. “Máy uốn tóc” – cú sốc mà bạn chưa từng thấy
Buffett cảnh báo rằng trong 20 năm tới, chắc chắn sẽ có những giai đoạn:
Sụp đổ nhanh
Bất ngờ
Nghiêm trọng
Vượt ngoài mọi mô hình dự báo
Ông gọi nó là một “hair-curler” – thứ làm dựng tóc gáy.
Ngụ ý rất sâu:
Hệ thống càng tinh vi, cú sốc càng khó lường.
Công nghệ, đòn bẩy tài chính, thuật toán, phái sinh… không loại bỏ rủi ro – chúng dồn nén rủi ro. Khi vỡ, nó vỡ theo cách mà không ai kịp phản ứng.
Và điều quan trọng: điều này không phải ngoại lệ – mà là bản chất định kỳ của thị trường.
8. Vì sao Buffett nói thị trường chứng khoán là “nơi tốt để tập trung nỗ lực”?
Buffett nói một câu nghe như nghịch lý:
Chính vì những cú sốc đó, thị trường chứng khoán mới là nơi tốt để tập trung nỗ lực – nếu bạn có tố chất phù hợp.
Tố chất đó là gì?
Khả năng gạt cảm xúc sang một bên
Chấp nhận biến động như điều hiển nhiên
Không hoảng loạn khi giá giảm
Không phấn khích khi giá tăng
Nếu bạn sợ khi thị trường giảm và hưng phấn khi thị trường tăng, Buffett nói thẳng: đó không phải là lời chỉ trích – nhưng bạn không nên ở đây.
9. Bài học rút ra từ triết lý của Buffett
Từ toàn bộ câu trả lời, có thể rút ra những bài học cốt lõi:
Biến động không đồng nghĩa với cơ hội
Cơ hội chỉ xuất hiện khi giá thấp hơn giá trị – không phải khi tin tức ồn ào.Khung thời gian ngắn là kẻ thù của tư duy đầu tư
Ai nhìn thị trường bằng ngày, tuần, tháng – sẽ luôn thấy bất ổn.Giảm giá là điều kiện cần của đầu tư cổ phiếu
Không chịu được giảm giá thì không nên đầu tư cổ phiếu.Triết lý đầu tư phải phù hợp với tâm lý, không phải ngược lại
Đừng cố “rèn mình chịu đựng” nếu bản chất không phù hợp.Thị trường không có nghĩa vụ làm bạn thấy dễ chịu
Bạn phải thích nghi – hoặc rời đi.
Kết
Trong câu trả lời này, Warren Buffett không nói về việc Berkshire mua gì, mà nói về ai nên đầu tư, và ai không nên.
Ông không hứa hẹn cơ hội ngắn hạn, không kích thích sự hưng phấn, không chiều lòng nỗi sợ. Ông chỉ nói một điều rất khó nghe nhưng rất thật:
Thị trường sẽ luôn khắc nghiệt, luôn bất ngờ, luôn biến động – và chỉ những ai chấp nhận điều đó như bản chất tự nhiên mới có thể tồn tại lâu dài.
Đó không chỉ là triết lý đầu tư.
Đó là triết lý sống trong một thế giới đầy bất định.
Cre: Bình
